Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan | Biokadar
Ne Kadar İçerik Biokadar Eğlence

Dünya’ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan

0 524

Mete veya Mao-tun (Çince: 冒頓單于 pinyin: Mòdú chānyú;), MÖ 209 – MÖ 174 arasındaki Türk-Hun (Hiung-nu) hükümdarıdır. Oğuz Kağan Destanı’ndaki Oğuz Kağan  olduğu düşünülmektedir. Babası Teoman’dır.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan
Metehan

Türk askerinin yiğitliğe nişancılığa ve üstün askeri meziyetlere ihtiyacı yoktu. Zaten doğuştan asker cesur ve nişancıydılar. Disiplinin bir ordu için yiğitlikten de üstün olduğunu anlayan bir komutan tarafından, var olan bu meziyetlere disiplinde eklenerek tarihin en disiplinli ordusu oluşturuldu. Askerlerine öylesine bir ruh aşılamıştır ki ne buyruk verse körü körüne yapılıyordu. Yarattığı bu yenilmez ordusu tarafından ilahlaştırılacak kadar seviliyordu. Kurduğu askeri felsefe ve ordusunda uyguladığı prensipler daha sonraki devirlerde bütün Türk ordularının geleneği haline gelmiştir. Bu yüzden 2200 yıl önce tahta çıktığı tarih, Türk ordusunun kara kuvvetlerinin kuruluş tarihi olarak benimsenmiştir. Mete Han Türklerin tarihindeki en büyük hükümdarlarındandır.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan

Çin kaynaklarında Mete Han

Osmanlı tarihçileri tarafından Oğuzhan olarak adlandırılan Mete Han büyük Türk destanı Oğuz Kaan’a da ilham veren kişidir.Oğuz Kaan  Destanı’nda anlatılanlarla Mete Han’ın yaşam öyküsü birebir örtüşmektedir. Ne yazık ki Orta Asya Türk tarihi hakkında Türkler tarafından yazılmış yazılı kaynak yoktur. Bu yüzden Mete Han ile ilgili bilgilere dönemin Çin kaynaklarından ulaşılabilmektedir. Çin İmparatorluğu Mete Han dönemine kadar bölgede mutlak egemen olan ve kendisini yenilmez bir güç olarak görüyordu. Çin İmparatorluğu’nun tarihi kayıtlarında, kendisini vergiye bağlayan, tamamını egemenliği altına alan, korkusundan kilometrelerce uzunluktaki Çin Seddi’ni inşa ettiren Mete Han ile ilgili birçok bilgi ve belge bulunmaktadır.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan

Büyük Hun Devleti’nin kurulması

İsmi Çin kaynaklarında “Matun” “Motun” “Maudun” gibi farklı okunuşlarla geçen Mete Han’ın aşılmaz denilen Çin Seddi’ni aşarak Çin’e yaptığı akınlar, Çin tarihinde korkulu yıllar olarak adlandırılmıştır. Tarihi Çin belgelerinde Hyenyun olarak geçen Hun Türkleri, M.Ö. 1760 yıllarından itibaren Orta Asya’nın doğusunda, bugünkü Çin’in Kuzeyinde dağınık kabileler halinde yaşamaktaydılar. Kendi kabilesi ve bölgedeki kabilelere liderlik yapan Teoman, zamanla güçlenerek bölgede yaşayan hunları bir araya getirip M.Ö. 220 yılında Büyük Hun Devletini kurmuştur.

Babası Teoman’la Mete Han’ın taht savaşı

Mete,M.Ö. 234 yılında Teoman‘ın  büyük oğlu olarak dünyaya geldi. Çocukluğundan itibâren iyi bir komutan ve savaşçı olarak yetiştirildi.Töreye göre Teoman Han’ın Türk eşinden olan büyük oğlu Mete’nin veliaht olması gerekiyordu. Ancak Çinli eşinin etkisinde kalan Teoman, Mete’yi ortadan kaldırıp Çinli eşinden olan küçük oğlunu Veliaht olarak tayin etmek isteyince anlığın beyleri ve Mete bu duruma karşı çıktı. Böylece baba oğul arasında liderlik mücadelesi başladı. “Babamdan yana olanlar orada kalsın benden yana olan varsa benimle gelsin” diyen Mete, kendisine bağlı askerler ve gönüllülerle birlikte babasını yendi. Ardından onu öldürterek M.Ö. 209 yılında Hun tahtına oturdu. Türk tarihinde ilk kez bir şehzadenin devlet uğruna babasıyla taht kavgasına girmesi ve onu öldürmesi, Teoman Han’ın Töreye aykırı hareket etmiş olması sebebiyle Türk toplumu tarafından olumsuz karşılanmamıştır. Hunlar Mete’nin babasını öldürmesini doğru ve töreye uygun bir hareket olarak görmüşlerdir.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan

Profesyonel ordu ve onlu sistemi kurması

Mete tahta geçince ilk olarak ordu sisteminde değişiklikler yaptı.Çağrılınca gelen, savaş bitince dağılan, düzensiz milis güçlerinden oluşma bir kuvvet yerine, her an savaşa hazır örgütlü, eğitimli, profesyonel askerlerden bir ordu oluşturdu. Emir-komuta zincirinin daha sağlıklı işlemesini, emirlerin birliklere daha kolay iletilmesini ve ordu üzerinde komuta gücünün artırılmasını sağlamak amacı ile ordu on ve katları şeklinde sayılara ayrılarak birlikler bu şekilde oluşturuldu. Böylece günümüz ordularının temellerini atmış oldu.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan
Çin seddi

Türk birliğinin sağlanması ve Çin savaşları

“Birlikten kuvvet doğar” felsefesine inanan Mete Han ilk iş olarak bütün Türkleri tek  bayrak altında topladı. Daha sonra Türklerin akrabası sayılan Tunguzları ve Moğolları da bir araya getirerek  imparatorluk altında birleştirdi ve o çağda önünde kimsenin duramayacağı büyüklükte bir ordu oluşturdu.Savaş taktikleri ve askeri disiplini sayesinde Çin İmparatorluğu  ve çevre kavimlerle yaptığı savaşları kazandı.Bugünkü İran, Suriye, Moğolistan, Hindistan, Çin ve Rusya topraklarında egemenlik kurdu. MÖ 200 yıllarında Çin’i yenilgiye uğratarak vergiye bağladı. M.Ö 187 yılında aşılmaz sandıkları Çin seddine güvenerek başkaldıran Çinlilere Çin Seddi’ni aşarak tekrar yenilgiye uğrattı. Mete’nin Çin’i topraklarına bağlamayıp vergi alma suretiyle yönetmesi tarihçilerce Çin yerleşik hayatı ve siyasi etkisinden uzak durmak olarak yorumlanmıştır. bunun yanında çinin kalabalık nüfusunun altında Türklük  özelliklerini kaybetmek istememiştir.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan
Büyük Hun İmparatorluğu Toprak Sınırları

Mete Han’ın askeri ve ekonomik başarıları

Mete Han saltanatı süresince Türkleri sadece askeri yönden değil ekonomik yönden de güçlendirmek istedi. Türkistan’daki büyük Ticaret ve tarım merkezlerine hakim oldu. Yeni birçok şehir Devletleri kurdu. Hun Devletini teşkilatlandırdı. Onun hem askeri hem de idari yapılanması sonradan birçok Asya halklarında ve devletlerinde uygulanmıştır. Türk Töresi diye bilinen toplumsal yasaların bir çoğu da Mete Han döneminde belirlendi. Profesyonel ordunun olduğu gibi geleneksel kurultayında kurucusu Mete Han sayılır. Tahtta kaldığı 35 yılda bunları gerçekleştiren Mete Han M.Ö 174 yılında öldüğünde arkasında Asya milletlerini tek çatı altında toplayan büyük bir imparatorluk bıraktı. Bu imparatorluk yaklaşık 18.000.000 ㎢ büyüklüğe sahiptir. İmparatorluğu’nun sınırları Japon denizi’nden İdil Nehri’ne Sibirya’dan Tibet ve Keşmir’e kadar uzanıyordu.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Metehan

Büyük devlet fikri ve vatan toprağının kutsallığı

Mete Han’ın asıl büyüklüğü ise Türklere büyük devlet fikrini vermesi ve vatan toprağının kutsallığını göstermesinden gelmektedir. Mete Han korkusuzluğuyla, yiğitliğiyle ve disipliniyle destan olmuştur. O katı disiplini olmasaydı Türklerin yaşadığı Orta Asya’nın uçsuz bucaksız ve acımasız topraklarındaki insanları bir araya getirip büyük imparatorluk kurmak mümkün olmazdı. Türk toplulukları birbirlerini yok etmekle uğraşan yiğit fakat şuursuz yığınlar olmaktan ileri gidemezdi.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeler alın, hemen abone olun.

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bununla ilgili iyi olduğunuzu kabul edeceğiz, ancak isterseniz dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Kabul et. Daha fazla bilgi