Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Teoman | Biokadar Tarih
Ne Kadar İçerik Biokadar Eğlence

Dünya’ya Hükmeden Türk Liderler | Teoman

0 316

Teoman, (Çince: 頭曼單于 Toman), Metehan’ın babası olan Teoman Asya Hun Devleti’nin kurucusu ve ilk hükümdarıdır. MÖ 3. yüzyıl dolaylarında yaşayan Teoman, tarihte bilinen ilk Hun (Hiung-nu) hükümdarıdır.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Teoman
Teoman Yabgu

Bazı kaynaklarda “Teoman Yabgu” veya “Tuman Yabgu” olarak karşımıza çıkmasının sebebi ilk dönemlerde Türk hükümdarlarına Yabgu denilmesinden kaynaklanıyor.

Merkezi otoriteyi sağlamak için Türk boyları da dahil olmak üzere birçok grup arasında birliği sağlayan Teoman M.Ö. 220 yılında tahta çıkmıştır.

Orta Asya’da Türk boylarını birleştirdi

Orta Asya’da en büyük düşmanımız olan Çin İmparatorluğuna Teoman’dan onca Türk boyları defalarca akın etmişlerdi. Bu akınlar Çinlileri her ne kadar rahatsız etse de Türk boylarının birbirinden bağımsız şekilde hareket etmeleri büyük bir akın oluşturamamasına sebep oluyordu. Teoman’ın tahta çıkışıyla Türk boyları birleşince en başta Çin olmak üzere o dönemde Orta Asya’daki birçok farklı grubu ve topluluğu tedirgin etti.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Teoman
Asya Hun İmparatorluğu Bayrağı

Teoman’ın büyük oğlu olan Mete, veliaht sayılıyordu. Yine de Teoman, Çinli karısına olan bağlılığı yüzünden Mete yerine, bu karısından olan oğlunu veliaht yapmak istedi. Mete’ye tanhuluğu vermemek için çeşitli önemli aldı ve diğer oğlunu tahta çıkarmak için uğraştı.

Dünya'ya Hükmeden Türk Liderler | Teoman

Teoman-Metehan arasındaki olaylar

Türk Tarih Kurumunun “Başlangıcından bu yana Türk tarihi” projesinin ilk kitabı olan Han Hanedanı Tarihi / Hsiung-nu (Hun) Monografi isimli eserde Teoman ile Mete Han (Mo-tun) arasındaki ilişki şöyle anlatılmaktadır, 

“Teoman diğer oğlunu tahta geçirmek amacıyla Mete’yi ‘Yüeçilere’ rehin olarak gönderir. Daha sonra da Yüeçiler üzerine yürür. Bu durumda Yüeçiler Meteyi öldürmek isterler ancak Mete bir at elde ederek onların elinden kaçmayı başarır ve ülkesine geri döner. Bunun üzerine babası Teoman da onun cesaretini taktir ederek onu orduda bir grubun başına verir. Mete askerlerini eğitmeye başlar ve onlara “avda ve savaşta ben nereye ok atarsam siz de oraya ok atacaksınız. Benim ok attığım yere ok atmayanın başını keserim” diye uyarı da bulunur. Avda kendi atına ok atar ve atmayanların başını keser. Daha sonra başka bir zaman eşine ok atar, aynısını yapmaya çekinen askerlerin de başını kestirir. Sonra bir av sırasında babasının atına ok atar ve askerleri de aynısını yaparlar. En sonunda babası Teoman ile çıktığı bir avda ona nişan alarak ok atar ve diğerleri de aynısını yaparlar. Böylece, Teoman öldürülür. Ardından diğer Teoman’ın eşleri ve diğer ileri gelenler de öldürülür.”

Teomanın Halkına hitabı,

“Ben Hun Tanhusu,
Zoru zorladım, zoru kolay kıldım.
Gök Tanrı’nın izniyle başarmam gerekenleri bir bir başardım.
Yazgı böyleydi. Budunumun yücelmesi, tuğların yükselmesi, bayrağımızın dalgalanması gerekiyordu. Gök böyle buyurmuştu. İnanmakla başladı her şey. Önce ben, oğuşum, boyum, ardından bütün budunum…

‘Biz Hun budun, sıradan işler için yaratılmadık! Acun, yönetilmek üzere bizi bekliyor. Devletimizi kuracak, töremizi yerleştirecek ve gücümüzü etkin kılacağız! Devlet olmak, kalıcı olmak bizim kutumuz. Bütün diğer budunlar, uluslar bize uymak zorundalar.

Buna inandım. İnandırdım! Kolay değildi. İlk başladığım günün, başardığım gün olduğunu biliyordum. İlk sözler, ilk uyanlar, ilk inananlar…

Sonrası…
Birleştik.
Birleştikçe güçlendik… Güçlendikçe yayıldık. Devlet olduk. Adımızı silinmez kıldık. Töremizi yıkılmaz kıldık. Ötüken Yış’ı değişmez yurt kıldık.

Sonrası…
Benim soyumdan gelenler elbette kurduğum devleti daha ötelere taşıyacaklar. Benimle başladı, benim soyumdan gelenlerle sürecek. Gök sonsuzluğunda sonsuz olacak varlığımız.
Yüce bir destanın yalnızca bir parçasıyım ben!
Ne mutlu…”

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeler alın, hemen abone olun.

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bununla ilgili iyi olduğunuzu kabul edeceğiz, ancak isterseniz dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Kabul et. Daha fazla bilgi