Herkesin Bilmesi ve Anlaması Gereken Felsefe Kavramları | Biokadar
Ne Kadar İçerik Biokadar Eğlence

Herkesin Bilmesi ve Anlaması Gereken Felsefe Kavramları

Okuma Süresi: 4 Dakika İdeoloji ile insanlık tarihi neredeyse birebir yaştadır. Bunun manası, insanın düşünmeye başladığı anda kendisi ve yaşadığı cihan hakkında …

0 0

İdeoloji ile insanlık tarihi neredeyse birebir yaştadır. Bunun manası, insanın düşünmeye başladığı anda kendisi ve yaşadığı cihan hakkında sorular üretmiş olmasıdır. Şayet bir felsefeci ya da filozof değilseniz, ideoloji kavramları hakkında mutlak bir bilgi sahibi olmanızı kimse beklemez. Fakat günlük hayatta yapılan verimli bir sohbet sırasında kimi ideoloji kavramları ve bunların manaları işinize yarayacaktır.

İdeoloji kavramları, hakkında onlarca cilt yazılacak özel bir alandır. Lakin dediğimiz üzere, mevzunun uzmanı değilseniz tüm bu kavramlara hakim olmaya çalışmak biraz güç olacaktır. Arkadaşlarınızla ya da yeni tanıştığınız şahıslarla konuşurken tanınan toplumsal medya meme’lerinden bahsetmek yerine çok daha verimli bir sohbet yapmak isterseniz bilmeniz gereken kimi ideoloji kavramları ve manalarını anlattık.

Verimli bir sohbet için kullanabileceğiniz kimi ideoloji kavramları:

  • Varoluşçuluk
  • İçgözlem
  • Epikürcülük
  • İç çoğulculuk duygusu
  • Mantıksal kusurlar
  • Tekbencilik
  • Hume’un giyotini
  • İçe dönük illüzyon
  • Faydacılık
  • Görelilik

Bütün yük bireyin omuzlarındadır: Varoluşçuluk

Egzistansiyalizm olarak da isimlendirilen varoluşçuluk, bireyi odak noktasına alan bir felsefi akımdır. İsmi Søren Kierkegaard, Fyodor Dostoyevski, Friedrich Nietzsche, Jean-Paul Sartre üzere isimlerle anılan bu ; insanın neden var olduğuna dair fikirler üretir. Sistematik ideolojiye reaksiyon olarak içinde yaşadığımız dünyanın anlamsızlığına ve absürtlüğüne vurgu yaparak tüm yükün bireyin omuzlarında olduğunu söyler. Ömürden kopma ve keşmekeşlik olarak nitelendirildiği de olmuştur.

Kişinin kendini sorguladığı fikir metodu: İçgözlem

İçgözlem, ismi üzerinde bireyin toplumu değil kendini sorguladığı bir fikir metodudur. İçgözlem sırasında kişi inançlarını, benliğini, maksatlarını, maksatlarını ve şimdiki vaktini sorgular. Pek çok filozofa nazaran bireyin kendini anlaması için gereken eşsiz bir süreçtir. İçsel sürecini çözmüş bir insanın hayata ve yaşadığı kainata bakışı da birebir halde gelişecektir. Kendini oburunun yerine koyarak onun gözünden içgözlem yapmak olarak da kullanıldığı sistemler vardır.

Maddi hazların peşinden koşun: Epikürcülük

Milattan evvel 300’lü yıllarda yaşamış Yunan filozof Epikuros tarafından ortaya atılan ve varoluşçuluğun temellerini attığı düşünülen ideoloji akımını epikürcülük olarak isimlendiriyoruz. Bireyi keyifli edecek olan şeyin maddi hazlar olduğunu söyleyen Epikuros’a nazaran beşerler dini korkulardan uzak durmalıdırlar. Epikürcülüğe nazaran yaşarken yaşıyoruz, bu nedenle mevti düşünmek anlamsız. Öldüğümüz vakit ise vefatı düşünemeyeceğimiz için biraz rahat olup, memnunluk peşinde koşmalıyız.

Bir ben var, benden içeri: İç çoğulculuk duygusu

Bir şey yapmaya karar verirken zihninizde birbirine zıt fikirler söyleyen birden fazla ses duyarsınız. Korkmayın, bu olağan. Onlarla tartışarak hakikat yolu bulun. İç çoğulculuk duygusu tam olarak bu süreci tabir eder. Pek çok insan zihninde duyduğu sesleri bastırır lakin dini referanslar bile bu duruma şeytan ismini vermişlerdir. İç çoğulculuk duygusu ile hareket ederek kendinizle tartışmak, sonuç olarak kendi benliğinizi manaya konusunda en büyük yardımcınız olacaktır.

Niyetlerinizi filtreden geçirin: Mantıksal kusurlar

Biri bir şey söylüyor ve siz ‘Bu kişi utanmadan mantıksal yanılgılarla dolu bu kelamları söylüyor?’ diye düşünerek bu fikri kendi katı standartlarınız çerçevesinde yargılıyorsunuz. Sonra siz bir şey düşünüyor ya da söylüyorsunuz lakin o katı standartlar uçup gidiyor. İşte, bu da kişinin kendini çözme sürecinde dikkate alması gereken bir metottur. Farklı kanıları elediğiniz ve mantıksal kusurları ortaya çıkardığınız filtre sürecinizi kendi kanılarınız için de uygulamalısınız. Bu durum, entelektüel manada kendinize dürüst olmak olarak da isimlendirilir.

Tek gerçek benim: Tekbencilik

‘Yahu ben niçin kendimle bu kadar uğraşıyorum?’ diye soruyorsanız karşılığını solipsizm olarak da isimlendirilen tekbencilik akımı veriyor. Bu akıma nazaran tek gerçek siz yani zihninizdeki fikirdir. Kişi, tek gerçek olarak inandığı zihnine körü körüne inanmak yerine farklı metotlar kullanarak onu sınamalıdır. Bu sınama sonunda gerçekliğin sahiden zihninde olup olmadığını çözerek hayata ve cihana bakış açısını tekrar kurgulayabilir. Sıkıntı lakin tesirli bir metottur.

Olan ve olması gereken: Hume’un giyotini

İskoç filozof David Hume tarafından oluşturulan Hume yasası ya da öbür ismiyle Hume’un giyotini, olan ve olması gereken ortasındaki sorunsala odaklanır. İrdelediği nokta ise insanların olan ile olması gereken ortasında ayrım yapamamasıdır. Hume’un giyotini de tekrar içsel bir gözleme dayanır. Bir şeylerin daha uygun olması için ortaya atılan bir teori öncesi, bu teorinin nasıl formülize edildiğini ve nasıl bir mantıksal düzlemde oluşturulduğunu çözmek için uygulanması gereken bir metottur.

Gerçekliğe karşı oluşturulan savunma sistemi: İçe dönük illüzyon

İçe dönük illüzyon, bireyin sırf kendi gerçekliğini bilmesi ve diğerlerinin niyetlerindeki gerçekliği sadece hareketler sonucunda bilmesi retoriğine odaklanır. Ortada tek bir gerçeklik ve o gerçekliğin etrafındaki insan sayısı kadar da o gerçekliğin illüzyonu vardır. Herkes aksiyonlarını kendi içe dönük illüzyonuna nazaran uygular ve hatta birden fazla vakit bu illüzyon ile kendini gerçekliğe karşı savunur. İçe dönük illüzyonlar, içgözlemin karşı tarafa uygulanması ile ortadan kaldırılabilir ancak bunu yapacak kişinin evvel kendi içgözlemini kıymetlendirecek yetide olması gerekir. Yani imkansıza yakındır.

Memnunluk için tek tahlil: Faydacılık

William James tarafından tanınan hale getirilen faydacılık, bir öbür ismiyle pragmatizmin temelleri Epikuros tarafından atılmıştır. İsminden da anlaşılacağı üzere bireyin memnunluğu için faydayı en üst seviyeye çıkarmaktan bahseder. Bu akımda tüm pahalar, bireye özel bir yarar filtresinden geçirilerek sınıflandırılır. Bu akım dahilinde farklı görüşler vardır. Kimisi bireyin kendini en memnun eden şeyi yapması gerektiğini savunurken kimisi bireyin toplumu keyifli edecek şeyler yapması gerektiğini savunur. Fakat her iki görüşte de yarar, asıl dikkat edilmesi gereken noktadır.

Sonu ya empati ya da meczupluk: Görelilik

Görelilik ya kişiyi güçlü bir empati duygusu ile donatır ya da içinden çıkılmaz bir varoluşsal krize sokarak delirtir. Zira içgözlem sonucu kendinizi keşfettikten sonra görelilik yasası ile kendi gerçeğinizin farklı şahıslar için de mutlak gerçek olup olmadığını sorgulamaya başlarsınız. Birden fazla vakit bir kişinin yararına olan gerçek, başka bir kişi için uygun değildir. Yaptığınız her harekette bu sorunu sorgulamak, birinci cümlede dediğimiz üzere, ya bireye güçlü empati hisleri kazandırır ya da sözün tam manasıyla delirtir.

Verimli bir sohbet sırasında kullanabileceğiniz ideoloji kavramları ve manalarından bahsederek bilmeniz gereken noktaları açıkladık. Bahsettiğimiz tüm bu kavramların temel gayesi, bireyin kendisine bir kimlik kazandırmasını sağlamaktır. Şayet kendinizi hazır hissediyorsanız ufak bir içgözlem seyahatine çıkabilirsiniz.

Kaynak: Webtekno

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeler alın, hemen abone olun.

Yorum Yap

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bununla ilgili iyi olduğunuzu kabul edeceğiz, ancak isterseniz dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Kabul et. Daha fazla bilgi