Twelve Minutes - İnceleme | Biokadar
Ne Kadar İçerik Biokadar Eğlence

Twelve Minutes – İnceleme

Okuma Süresi: 4 Dakika “Sonbahar; hava her zamanki üzere iğrenç. İşten çıkmış otobüse yanlışsız yollanırken yağan yağmur sizi inatla ıslatmaya devam ediyor. Günün …

0 35

“Sonbahar; hava her zamanki üzere iğrenç. İşten çıkmış otobüse yanlışsız yollanırken yağan yağmur sizi inatla ıslatmaya devam ediyor. Günün kalanında hoş bir şeyler olmayacağından emin olmanızı istermişçesine gök gürlüyor, şimşekler çakıyor. Apartmana vardığınızdaysa tüm o kasvet dağılıyor, meskene yaklaşmanın verdiği itimat duygusu ve eşinizi görecek olmanın sevinciyle gevşiyorsunuz. Komşular sessiz, her şey dışarıdaki görünümle -iyi anlamda- taban tabana zıt. Anahtarı unutmuşsunuz lakin karınız onu kapının yanındaki saksıya saklamış zati, yavaşça giriyorsunuz konuta. Kendisi banyoda, ancak yanınıza gelip bir öpücük kondurması uzun sürmüyor. “Sürpriz yaptım sana” diyor. Birlikte masaya oturuyorsunuz. Işıkları kapıyor, radyoyu açıyor. Tatlı bir müzik odayı tıplarken, en sevdiğiniz kekinden bir dilim alıp önünüze koyuyor. “Hamileyim, bir çocuğumuz olacak” diye de muştuyu veriyor. Memnunluktan başınız dönüyor güya, kendinize geldiğinizde eşinizin kollarında, yavaşça dans ettiğinizi fark ediyorsunuz. Her şey bir düş üzere, kekin tadı, ufak ailenizin en yeni üyesi ve dansın sevecenliği… Lakin o da ne? Pattadanak kapı çalıyor. Siz daha ne olduğunu anlayamadan, polis olduğunu söyleyen bir adam sert bir biçimde içeri giriyor, ikinizi de kelepçeleyip yere yatırıyor. Siz ne olduğunu sormaya çalışırken adam yanınıza geliyor ve her şey kararıyor. Demek buraya kadarmış… Derken hop, tekrar en başa dönüyorsunuz, kapıdan içeri girdiğiniz birinci ana.”

12 Minutes’ın izlediğim birinci fragmanı aşağı üst bu türlü bir şeydi. Sonrasında eşimize olayları anlatmaya çalışmamız falan da vardı lakin uzatmayayım artık. Her hâlükârda etkileyici bir mizansen ve oyunun ele aldığı konsept ve bunu yapma biçimi hayli sıra dışı duruyordu. Hal bu türlü olunca bu sene boyunca en çok merak ettiğim üretimlerden biri oldu çıktı bu ufak tefek oyun. Pekala beklediğime değdi mi? Bu soruya çok klişe ve politik bir yanıt vermek zorundayım: Hem evet hem de hayır. Evet, zira hakikaten çizgi dışı bir oynanışa sahip, enteresan halde sürükleyici, insanın Credits ekranını görene kadar başında milyon tane tilkiye yol veren ve pek çok açıdan ilmek ilmek işlenmiş bir oyun buldum. Hayır, zira tam manasıyla klasik olabilecekken birtakım tasarım tercihleri ve kısıtlamalarla direkten dönmüş bir oyun bu. Ve tahminen de yalnızca bu kısıtlar ve tercihler yüzünden önemli bir oyuncu kitlesi kendisine dudak kıvıracak, hatta daha da berbatı oyunu deneyimlemekten vazgeçecek. Gelin artık bu on iki dakikalık beyin akıtan döngü silsilesinin birazcık daha ayrıntısına inelim.

Try again. Fail again. Fail better.

“Hep denedin. Daima yenildin. Olsun. Tekrar dene. Tekrar yenil. Daha uygun yenil.” Samuel Beckett’in çokça alıntılanan bu vecizesi aslında 12 Minutes’ın oynanışını özetliyor diyebiliriz. Yeniden yakın vakitte Boss ’ı izlerken bu fikir aklıma düşmüştü: Tüm oyunlar tıpkı vakit döngüsüne sıkışıp kalmak üzere bir bakıma. Mesela Souls serisi. Ancak takdir edersiniz ki bunu öyküye yedirmek farklı bir ambalaj, farklı bir heyecan. Bilhassa oyunun birinci saatleri bu ambalaj ziyadesiyle ışıldıyor; farklı şeyler denemek, üstelik bunları tıkla-ilerle macera oyunları mantığıyla yapmak, ne bileyim envanterimizdeki farklı şeyleri birleştirmek falan hayli keyifli ve beşere o döngüde sıkışmışlık hissini bir noktaya kadar pek güzel veriyor. Esasen içinde bulunduğunuz yer taş çatlasın altmış metrekarelik bir daire olduğundan denenebilecek farklı şeyleri bulmak o kadar da vakit almıyor, ki etkileşebileceğimiz nesneler sayıca o denli çok da fazla değiller. Mesela bu sefer şunu yapayım dediğiniz şey, döngüyü hayli kanlı bir formda bitirme ihtimali olan bir strateji de olsa size öyküye dair değerli bilgiler verebiliyor ve bir dahaki döngüde bunları kullanabiliyorsunuz. Bu halde adeta bir matruşka bebek üzere, insanı açıldıkça öbür bebeklerle karşılaştırır üzere soyuyor öykü kendisini. Lakin burada bir mühlet sonra birtakım problemler uzunluk göstermeye başlıyor maalesef.

Birincisi her döngüde diyalogların tekrarlanması sorunu. “E olm aslında daima birebir on iki dakikayı yaşamıyor muyuz (aslında on dakika da, neyse), neden şikâyet ediyorsun?” dediğinizi duyar üzereyim. Tam olarak o denli değil. Şöyle düşünün, birebir on iki dakikayı yirminciye yaşadığınızda, karınız sizi yirmi birinciye öperken tıpatıp bir evvelki seferki yansıyı mi verirsiniz? Hani tıpkı tonlamayla, noktasına virgülüne kadar tıpkı bir cümleyi mi kurarsınız hakikaten? Maalesef döngüye yeni eklenen seçenekler dışında tüm eski diyalogları söyleyebiliyorsunuz, hatta kimilerini oyunda ilerleyebilmek için tekrar tekrar söylemek zorundasınız. Eh büsbütün bu da döngünün gerçekçiliğine (?!), o demin bahsettiğim ışıldayan ambalajın büyüsüne önemli manada ziyan veriyor. Biliyorsunuz oyunun çıkmadan evvel en çok pazarladığı şeylerden biri de adeta bir yıldızlar geçidi olan seslendirme takımıydı. Açıkçası James McAvoy ve Daisy Ridley’i oyuncu olarak ne kadar takdir etsem de burada nitekim etkileyici bir iş çıkardığını düşündüğüm tek kişi Willem Dafoe. Eh performanslar meh olunca da insan keşke parayı buna harcayacaklarına Hades’teki üzere bir diyalog sistemi yapmaya çabalasalardı diye hayıflanmadan edemiyor. O vakit sahiden efsane bir oyunla karşı karşıya kalabilirmişiz.

Bir öteki sorun de demin diyalog sırası üzerinden ucundan bahsettiğim, kimi şeylerin belirli bir sırayla yapılması gerekliliği. Bu durum bilhassa oyunun sonlarında kendini düzgünden uyguna belirli ediyor. Mesela eşimizi döngüde olduğumuza ikna etmişiz lakin kendisiyle birlikte adamı nasıl etkisiz hale getirebiliriz, bir plan yapamıyoruz. Zira oyunun kıssası lakin muhakkak bir biçimde adamın etkisiz hale getirilmesini, bu sırada bayanın da ortalarda gözükmemesini zarurî kılıyor. E bu da bilhassa ne yapacağınızı bulmaya çalışırken insanı biraz iten bir ayrıntı haline gelmeye başlayarak insanın merakını ve sorun çözmedeki yaratıcılığını önemli manada köreltiyor maalesef. Hani keşke bunun yerine bulmacalar zorlasaydı bizi, bu haliyle zorluk biraz yapay kalmış ne yazık ki. Son olarak şikâyet edebileceğim minik bir konu da şu: Birtakım nesneler çok görünür değiller ve eski tıkla ilerle maceralardaki piksel avcılığı muhabbetini akla getiriyorlar (cep telefonu dolapta kıyafetlerin ortasında mesela, görmesi sıkıntı olabilir, ben yandım siz yanmayın). Ya da dolabın üzerindeki polaroid fotoğrafla etkileşmek için niçin dolap kapağını açmak zorundayım arkadaş?

Onuncu dakikada aykırı köşe ve kapanış

Her ne kadar çok özgün bir fikre dayansa da gördüğünüz üzere oynanış tarafında işler kusursuz değil. Lakin yeniden de oyun kendini bir formda oynatıyor zira öykü pek ilgi alımlı ve demin de dediğim üzere, matruşka bebek misali açtıkça içinden bir şeyler daha çıkması insanı bir biçimde oyuna bağlamayı başarıyor. İlgi cazibeli olmanın yanında ince düşünülmüş ayrıntılarla hakikaten tutkuyla yazıldığı her halinden muhakkak. Mesela o ufacık alana konulmuş ve birinci bakışta çok alelade duran bir tabloda bile bir gönderme bulabiliyorsunuz. Tekrar oyunun alıştırma diye düşünebileceğimiz apartman kısmındaki tablolarda bile oyunun sonunu ilgilendiren değerli ayrıntılar var. Öte yandan görülebilecek birden fazla son olması da oyunun bir sonunu gördükten sonra tekrar gidip öbür ayrıntıları eşelemek için düzgün bir mazeret. Bireyden bireye değişse de tek bir sonu için ortalama dört-beş saatlik bir oyun mühleti de hiç kötü değil bence. Ayrıyeten ben plot-twist seven adamım, her türlü oltaya geliyorum arkadaş, ne yapayım?

Olağan benim aksime öykünün keskin virajlarını abartılı bulanlar da var. Renkler ve zevkler problemi, bir şey demek mümkün değil. Fakat her halinden takdire şayan bir eforun eseri bir üretim olmuş Twelve Minutes. Keşke yapay zorluğu olmasa, döngüler boyunca tekrarlayan diyalogların doğallığı açısından daha âlâ işler yapsaydı lakin bu haliyle de uzun müddet konuşacağımız, özel bir üretim olarak kalacağına eminim.

Kaynak: Oyun Gezer

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeler alın, hemen abone olun.

Yorum Yap

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bununla ilgili iyi olduğunuzu kabul edeceğiz, ancak isterseniz dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Kabul et. Daha fazla bilgi